Cholesterol, wat is het en hoe kan je het verlagen?

Tanja Kersten | Laatste update: 01-06-2021

Er is mij gevraagd of ik het leuk zou vinden een gastblog te schrijven voor de Lazyfitgirl Methode, om wat meer uitleg te geven over effecten van een gezonde leefstijl voor je gezondheid. Daar zeg ik natuurlijk geen nee tegen, want wat is het fijn als je soms wat meer kennis hebt om zo je motivatie te vergroten het vol te houden! Dus heb ik geprobeerd de eerste blog in mijn 35-jarige levensgeschiedenis voor jullie te schrijven, in de hoop wat kennis met jullie te kunnen delen. 

Ik werk als praktijkondersteuner in een huisartsenpraktijk en merk, ook in de spreekkamer, dat er nog weinig kennis is over cholesterol en dat dit iets is wat hoort bij ‘de oudere mensen’. Niets is minder waar en juist door nu goed voor jezelf te zorgen en een goede balans te vinden in de juiste voeding en leefstijl, kan je in de toekomst hier profijt van hebben. In deze blog hoop ik jullie hierover iets uit te kunnen leggen. In een notendop ga ik jullie proberen een begrijpelijke uitleg te geven over dit cholesterol. Waarom? Omdat jullie ontzettend goed bezig zijn en de stap gemaakt hebben de Lazyfitgirl Methode te gaan volgen en je leefstijl blijvend te veranderen; wat een mooi doel! Ik hoop dat ik je met mijn ervaringen en kennis nog wat meer kan motiveren te werken aan die gezonde leefstijl. 

Cholesterol, wat is het?

Voor veel mensen klinkt cholesterol als iets slechts, iets wat niet mag; hoe zit dit nu eigenlijk en wat voor risico’s geeft het? Wat kan je zelf doen en hoe zit het nu met dat goede en slechte cholesterol?

Cholesterol is een vetachtig stofje dat voorkomt in je bloed. Wij hebben dit stofje ook nodig als bouwstof voor cellen, hormonen en je gal. Het is dus ook een belangrijke stof. Cholesterol bestaat uit onder andere het ‘goede’ HDL-cholesterol, het ‘slechte’ LDL-cholesterol en de triglyceriden. 

Het LDL-cholesterol vervoert cholesterol door het bloed naar delen in ons lichaam waar het nodig is om bijvoorbeeld weefsels te herstellen. Een teveel aan LDL-cholesterol kan achterblijven in de vaatwanden, waardoor het een ophoping kan veroorzaken. Deze ophoping kan een vernauwing of afsluiting kan geven, waardoor een grotere kans bestaat op bijvoorbeeld een hartaanval. Dit LDL hecht zich op zwakke plekjes in de wanden van de aderen. Deze kunnen beschadigen door onder andere roken, een hoge bloeddruk, en ouderdom. 

Het HDL-cholesterol voert juist het overtollig LDL-vet af en brengt dit naar onze lever, waar dit wordt afgebroken. Dit is waarom dit het ‘goede’ cholesterol wordt genoemd. De lever zorgt ervoor dat het afvalproduct ons lichaam verlaat via gal en ontlasting. Onze lever zorgt dus eigenlijk voor een mooie verhouding tussen het LDL- en HDL-cholesterol, maar helaas kan deze ook verstoort raken. Roken, te weinig beweging en het te veel eten van verzadigde vetten kan ervoor zorgen dat er te veel LDL-cholesterol in ons lichaam komt. Het HDL lukt het dan niet meer dit overtollig LDL af te voeren, waardoor het zich gaat ophopen. 

Triglyceriden is een moeilijk woord voor een vetsoort dat wordt opgeslagen uit calorieën die je niet verbrandt; bijvoorbeeld als je te veel vetten, suikers, alcohol en/of calorieën eet. Als deze door onvoldoende beweging niet worden verbrand, wordt het omgezet in vetten die we triglyceriden noemen. Deze worden opgeslagen in vetcellen, maar komt ook in je bloed. Hierdoor verhoog je de kans op hart -en vaatziekten. We hebben deze vetten ook nodig voor het leveren van energie. Het draait dus eigenlijk allemaal om balans. 

Wat kan je dus het beste wel en niet doen?

Als je dit gaat vertalen naar je voeding, zijn het de onverzadigde vetten die ervoor zorgen dat het HDL cholesterol stijgt en de verzadigde vetten die voor verhoging zorgen van de triglyceriden en het LDL-cholesterol, de slechte vetten dus. De slechte verzadigde vetten zitten met name in dierlijke vetten, volle melkproducten en harde botersoorten. Kokosvet en palmvet zijn een uitzondering en bevatten als plantaardig product een dijk aan verzadigd vet. Wees hier dus voorzichtig mee. Stress is helaas ook een factor die het LDL gehalte in het bloed kan verhogen. Een goede balans door middel van ontspanning is dus erg belangrijk. 


 
Om het goede HDL-cholesterol te verhogen is het belangrijk om onverzadigde vetten in je voedingspatroon toe te voegen. Deze zitten bijvoorbeeld in avocado, vette vis, noten en plantaardige olie (behalve kokosolie en palmolie). Advies zou zijn om 2x in de week vette vis te eten en elke dag een handje noten te eten. Wat lijnzaad in je kwark is ook een bewuste keuze. 2 stuks avocado is de week voldoende. Vetten leveren ook calorieën, dus een teveel zou zonde zijn als je af wilt vallen. Volkoren producten hebben ook een gunstig effect. Tegenwoordig is van bijna alles een volkoren variant te vinden in de supermarkt. Bakken het liefst in plantaardige olie. Voldoende beweging en niet roken bevorderen ook je HDL-cholesterol.

Erfelijkheid speelt ook een grote rol in de balans bij cholesterol. Hebben ouders, broers of zussen een verhoogd cholesterol of al eens een hart-en vaatziekten gehad, zoals een hartinfarct, herseninfarct of iets dergelijks? Dan is de kans groter dat je hier op latere leeftijd zelf ook last van krijgt. Advies is om eens een keer je cholesterol te laten prikken via je huisarts. Zij kunnen dan met je kijken naar de beste begeleiding om je cholesterol te verlagen. 

Wat een hoop informatie, hè? Ik zou er nog zo een heel verhaal over kunnen schrijven, maar voor nu hoop ik dat je wat meer snapt hoe het nu zit met dat cholesterol. Lees het gerust een paar keer door, of voeg me toe op Instagram: @lfg_indepraktijk. Als je vragen hebt stel ze gerust. Ik post af en toe leuke weetjes, tips of gewoon ervaringen van mijzelf die te maken hebben met gezondheid en een gezonde leefstijl. 

Door Tanja Kersten

Ook interessant: